Gissen naar oorzaak van 'Enschede'

ARNHEM - Was het een gaslek, een roestig vat titanium of toch brandstichting? Een horde deskundigen heeft zich gebogen over de vraag waar het 'eerste vlammetje' vandaan kwam dat de oorzaak was van de vuurwerkramp in Enschede. Tot nu toe heeft niemand het antwoord kunnen geven.

Experts: geen aanwijzingen brandstichting

Dat kwam ook niet op de eerste dag van het hoger beroep in de zaak van de vuurwerkramp, die bijna geheel gewijd was aan de oorzaak en het verloop van de ramp. De eerste getuige was brandweerexpert Vos, die met een nieuwe theorie aankwam.

Op grond van eigen onderzoek concludeert Vos dat een gaslek een grote rol heeft gespeeld bij de ramp. De brand is volgens Vos niet ontstaan in de werkruimte, zoals werd aangenomen, maar in een aangrenzend stookhok.

Door onbekende oorzaak is volgens Vos een brandje ontstaan dat de verwarmingsketel heeft beschadigd. Daardoor is gas vrijgekomen dat zich heeft verspreid en is doorgedrongen tot de kruipruimte. De ontbranding van dat gas in combinatie met het vuurwerk heeft geleid tot de enorme explosie.

De getuigenis van Vos is van belang voor de twee directeuren van Fireworks. Als zijn verhaal klopt, is niet vuurwerk, maar lekkend gas de hoofdoorzaak van de ramp. Vos leverde zware kritiek op het onderzoek naar de brand, omdat nooit is gekeken naar de mogelijkheid van lekkend gas.

Onderzoeksleider De Bruyn van het Nationaal Forensisch Instituut (NFI) sprak dat tegen. Volgens De Bruyn is de CV-ketel wel onderzocht, maar is niet gebleken dat deze is blootgesteld aan grote hitte. Hij verwees de theorie van Vos naar de prullenbak.

De Bruyn verklaarde dat onder de opslagbunker een 'typische vuurwerkkrater' is gevonden. Aan de betonnen platen is te zien dat de explosie van boven is gekomen en niet van onder. Volgens De Bruyn kon gas zich niet verzamelen in de kruipruimte eenvoudigweg omdat die er niet was. 'We hebben op verschillende plaatsen geboord. Het beton zat meteen op zand.'

Vos zegt ter plekke geconstateerd te hebben dat er wel degelijk holle ruimtes onder het beton zaten. Maar op de vraag naar de oorzaak van het eerste brandje wist ook hij geen antwoord. Hij had wel suggesties. Een krachtstroomaansluiting zou het gas hebben kunnen ontsteken. Verder wees hij erop dat in het ketelhok een metalen vat met titanium heeft gestaan. Als titanium in aanraking komt met roest zou het spontaan kunnen ontbranden.

De Bruyn wees ook dat verhaal naar het land der fabelen. Volgens hem is het vat titanium gevonden en was het weliswaar gedeukt, maar vertoonde het geen brandsporen. Over één ding waren de twee deskundigen het roerend eens: ze hebben niet kunnen vaststellen wat de oorzaak dan wél is geweest. Dus ook niet of er sprake was van brandstichting. 'Daar zijn geen aanwijzingen voor gevonden.'

Wel zijn op het sportbroekje van hoofdverdachte André de V. vuurwerksporen gevonden die sterk lijken op andere sporen in het rampgebied. Het hof in Arnhem heeft zestien dagen uitgetrokken voor het hoger beroep.