Justitie in de knel door standvastigheid ‘dissidente’ rechercheurs

Het Openbaar Ministerie (OM) is er gisteren voor het Gerechtshof in Arnhem niet in geslaagd gaten te schieten in de forse kritiek van twee rechercheurs op het onderzoek van de politie naar de vuurwerkramp. Sterker, justitie bracht zichzelf in moeilijkheden en kwam onder vuur te liggen.

De kritische rechercheurs J. Paalman en C. de Roy van Zuydewijn van het Tolteam hielden als getuigen in de hoger beroepstrafzaken tegen de Fireworksdirecteuren en De V. hun bezwaren tegen het ramponderzoek in grote lijnen overeind. Ze kwamen standvastig en geloofwaardig over - hier spraken professionals.

De ‘dissidenten’ antwoordden rustig en duidelijk op vragen en dikten hun bezwaren niet aan. Ze waren blij dat ze - eindelijk - hun verhaal kwijt konden. Niet achter gesloten deuren, zoals ze zelf wilden, maar luid en duidelijk, zoals het hoort. Slechts hier en daar deden de brigadiers water bij de wijn. Maar, het beeld dat ze van het onderzoek schetsten blijft vernietigend voor politie en justitie. Dat is niet vreemd, want het was onthutsend te horen hoe beide ‘dissidenten’ steeds intern tegen een muur liepen als ze kritiek hadden en vroegen om meer onderzoek, om het antwoord op dé vraag (‘Wat is daar op 13 mei 2000 gebeurd?’) te vinden. Ook de toenmalige Almelose officier van justitie H. Stam wilde niets van hun aanmerkingen weten. Zelfs de landelijke justitietop niet. Want het college van procureurs-generaal beval dat er geen nader onderzoek mocht komen, zoals naar klusjesman K. van het vuurwerkbedrijf.

Onthutsend was verder hun verhaal dat een teamleider probeerde een getuigenverklaring vals te dateren. Een doodzonde in politie- en justitiekringen. De slordige manier waarop zou zijn omgegaan met De V.’s rode sportbroekje, cruciaal bewijs, past in een tragikomedie.

Advocaat-generaal A.C.M. Welschen maakte een zwakke indruk. De aanklager in hoger beroep leek het dossier amper te kennen en toonde zich slecht voorbereid. Het hof tikte hem liefst vijf keer op de vingers over zijn vraagstelling.

Welschen bleek zelfs niet eens op de hoogte van de gang van zaken binnen zijn eigen club, het OM. Zo hield hij één van de twee rechercheurs voor dat er een Rijksrecherche-onderzoek tegen hem liep. Dat, terwijl de Almelose hoofdofficier daar nog over moet beslissen.

Volgens Welschen liet officier van justitie Stam in maart 2001 voor de rechtbank een theorie over De V. varen. Aantoonbaar is dat Stam dat veel later deed. Hoe kan dat? Het OM maakt zich zo ongeloofwaardig.