Rechercheurs Tolteam vinden alleen dichte deuren

Help mie toch jongs! Dat riep de tot 15 jaar cel veroordeelde De V. (35) voor de Almelose rechtbank. Bij twee rechercheurs van het Tolteam is die noodkreet extra luid overgekomen. ‘De V. verdient een eerlijk proces’, zei hun advocaat gisteren bij het hof.

Wanneer is De V. zaterdagmiddag 13 mei bij Het Rutbeek verschenen? Als een agent en een hulpofficier dat in een verhoor aan De V.’s makker S. vragen, twijfelt deze. Dan verschijnt een rechercheur. Hij meent deze dialoog tussen de collega’s op te vangen: ‘Je moet S. laten verklaren dat De V. tussen de twee knallen op Het Rutbeek komt en daarna gelijk weer weggaat. Dan hebben we hem met zijn telefoon om 15.10 en 15.55 uur in het rampgebied.’

Spijkerhard is de getuigenis van de rechercheur niet. Hij méént het gehoord te hebben. Maar het zaait twijfel. Bij hem en een collega-brigadier, samen de vaste verhoorploeg van Fireworks-directeur R. Bakker. Twijfel: wordt hier geprobeerd een verhoor te ‘sturen’, om zo hard bewijs tegen De V. te krijgen?

Mei 2002. De criticasters zetten hun ‘pijnpunten’ over de gang van zaken op papier. Over onderzoek naar een gsm, waarmee op 13 mei 2000 uit het rampgebied is gebeld en die al snel níet van De V. blijkt te zijn, over het expres achterhouden van informatie daarover, over wellicht bewust fout ingevulde formulieren rond een meineedverdachte en over een niet gelijkend signalement van De V. In hun ogen wordt teveel gefocust op de ene verdachte brandstichter en te weinig op medewerkers van Fireworks, Pater en de zijnen. ‘Het zit binnen jouw bedrijf. De oplossing ligt niet bij De V.’, zouden de rechercheurs tegen Bakker hebben gezegd.

Zuiver en breed

De twee trekken aan de bel bij de top van het Tolteam. De teamleider vindt dat zuiver en breed (naar meer verdachten) wordt gespeurd. De agenten zoeken hun heil bij de zaaksofficieren in Almelo, dan bij de hoofdofficier. Ook zij delen hun kritiek niet. De beide Tolteamleden vinden enkel dichte deuren.

In november nemen ze een advocaat, J. Peters uit Amersfoort. Hij benadert advocaat-generaal (de AG, aanklager in hoger beroep) A.C.M. Welschen. Hij heeft een willig oor voor de kritiek. ‘Naar een soort klokkenluiders moet je altijd luisteren.’ De AG laat de zaak natrekken en vindt dat niets substantieel mis is met het onderzoek. ‘Het Tolteam had geen reden zaken anders voor te stellen. Er is in openheid gewerkt.’ De AG wil de kritiek buiten het dossier houden.

Ze komt toch naar buiten na een rare ‘move’, vindt raadsman Peters van de agenten. De AG zou voor de eerste regiezitting in hoger beroep - november - hebben toegezegd dat de agenten als getuigen hun visie in Arnhem mogen geven. Maar vorige week, pal voor de regiezitting met een andere strafkamer (na de wraking van de vorige), zou het OM het oproepen van de agenten hebben afgewezen. Hun kritiek zou geen hout snijden, de brigadiers zouden ’t dossier amper kennen en hadden slechts ‘meningen’. De rechercheurs zouden na vele tientallen gesprekken met Bakker zo door hem zijn geïndoctrineerd, dat ze zijn visie overnamen, aldus het OM. ‘Ze zijn er anders tegenaan gaan kijken’, zei Welschen gisteren.

De verdediging van Bakker en De V. haalde uit. ‘Waarom gaat u niet uit van de onkreukbaarheid van de twee? U zou ze juist moeten wíllen horen’, zei A. Moszkowicz (De V.). Volgens Plasman (Bakker) willen deze rechercheurs kost wat kost de puzzel oplossen.

Hun raadsman is tevreden. Peters: ‘Er kan een vervelend klimaat voor ze ontstaan, maar ze vinden dat ze zuiver handelen. Ze hebben ook medestanders.’

Het ligt voor de hand dat hof de agenten over twee weken toevoegt aan de lijst getuigen die worden opgeroepen.

De strafzaken worden vanaf 10 maart inhoudelijk behandeld; 10 februari bekijken de raadsheren het rampgebied.